از همدورهای تا همرزم؛ رفاقتی که سالها باقی ماند
بعضی آشناییها با پایان یک دوره آموزشی تمام میشوند و بعضی دیگر، سالها بعد و در موقعیتهایی کاملاً متفاوت ادامه پیدا میکنند.
امیر بهلول رضایی شهری، یکی از همرزمان و همدورهایهای شهید سرلشکر منصور ستاری، آشنایی با او را از نقاط ماندگار زندگی خود میدانست؛ آشنایی دو جوان که از سالهای دانشکده افسری آغاز شد و بعدها در روزهای حساس دفاع مقدس ادامه یافت.
تصویری که رضایی شهری از منصور جوان به یاد داشت، با آنچه سالها بعد در نیروی هوایی دید، تفاوت چندانی نکرده بود.
هجده، نوزده ساله؛ اما پختهتر از سنش
رضایی شهری و منصور ستاری همدوره بودند و ستاری در آن دوران ارشد گروهان آنها بود.
او ستاری جوان را کسی به یاد میآورد که توان جسمی و روحیاش بیش از سنش به نظر میرسید. هجده یا نوزده سال بیشتر نداشت، اما رفتار و پختگیاش باعث میشد بزرگتر از سن واقعی خود دیده شود.
همین ویژگی سبب شده بود ارتباط با افراد بزرگتر از خودش نیز برای او دشوار نباشد.
اما جایگاه ارشد گروهان یا این تواناییها، به گفته رضایی شهری، به غرور در رفتار ستاری تبدیل نشده بود.
او سالها بعد نیز وقتی از دوست قدیمیاش سخن میگفت، تأکید داشت که از منصور رفتار متکبرانه یا «منممنم» به یاد ندارد.
دوستی که با کتاب زندگی میکرد
یک ویژگی دیگر نیز از همان سالها در ذهن رضایی شهری باقی مانده بود:
منصور با کتاب زندگی میکرد.
این عادت محدود به دوران دانشجویی نماند.
سالها گذشت. کشور وارد جنگ شد و هرکدام از آن جوانان دیروز، مسئولیتهایی در نیروی هوایی برعهده گرفتند. عملیاتها و مأموریتهای متعدد، فرصت دیدارهای قدیمی را کمتر کرده بود.
تا اینکه یک روز، رضایی شهری هنگام بازگشت از پایگاه دزفول به تهران، دوباره ستاری را دید.
این بار نه در دانشکده افسری، بلکه در پرواز بازگشت از منطقه جنگی.
«منصور، کمپیدایی؛ کجایی؟»
رضایی شهری وقتی دوست قدیمیاش را دید، سر صحبت را باز کرد:
«منصور، کمپیدایی؛ کجایی؟ چه کار میکنی؟»
ستاری کتابی در دست داشت و مشغول مطالعه بود.
پاسخش کوتاه بود:
«هستم، درگیر منطقه و عملیاتم.»
جنگ جریان داشت و مسئولیتهای عملیاتی فرصت زیادی باقی نمیگذاشت. با این حال، ستاری در همان مسیر بازگشت نیز کتاب همراهش بود و مطالعه میکرد.
دلیلش را هم روشن گفته بود:
میخواست از دانش روز عقب نماند.
رضایی شهری وقتی دید دوستش غرق مطالعه است، ترجیح داد زیاد مزاحمش نشود.
گفت مدت زیادی است یکدیگر را ندیدهاند و گفتوگوی کوتاهی میانشان شکل گرفت؛ اما بخش عمده مسیر برای ستاری دوباره با همان کتاب ادامه پیدا کرد.
خداحافظی در تهران
پرواز به تهران رسید.
دو همدوره قدیمی که سالها قبل در دانشکده افسری کنار یکدیگر بودند و حالا هر دو در روزهای جنگ مسئولیت داشتند، یکدیگر را بوسیدند و خداحافظی کردند.
خاطره رضایی شهری در ظاهر اتفاق بزرگی ندارد؛ نه عملیاتی در آن روایت میشود و نه تصمیم مهمی از یک فرمانده.
اما شاید ارزش آن دقیقاً در همین سادگی باشد.
ستاری در این خاطره هنوز فرمانده مشهور سالهای بعد نیست. دوستی قدیمی او را در میانه یکی از رفتوآمدهای دوران جنگ میبیند؛ خسته از منطقه و درگیر عملیات، اما همچنان با کتابی در دست.
سالها از دوران دانشکده گذشته بود، مسئولیتها تغییر کرده بودند و جنگ بخش بزرگی از زندگی آنان را درگیر کرده بود؛ اما بعضی چیزها تغییر نکرده بود:
همان رابطه بیتکلف با دوستان قدیمی و همان نیاز همیشگی به آموختن.
شهید سرلشکر منصور ستاری در ۱۵ دیماه ۱۳۷۳، در سانحه هوایی نزدیک فرودگاه اصفهان، همراه جمعی از فرماندهان نیروی هوایی ارتش به شهادت رسید.