ناگفتههایی از حفظ بندر امام؛ شگرد شهید ستاری برای گمراه کردن جنگندههای عراقی
پتروشیمی ماهشهر و رادار بندر امام در سالهای دفاع مقدس از اهداف مهم و راهبردی دشمن به شمار میرفتند و به همین دلیل، بارها هدف حملات هوایی عراق قرار گرفتند. تیمسار اکبر توانگریان، از پیشکسوتان نیروی هوایی ارتش و همسنگران شهید سرلشکر منصور ستاری، در یکی از خاطرات خود از شگردی سخن گفته است که ستاری برای دور کردن هواپیماهای عراقی از این منطقه به کار گرفت.
آژیر حمله به صدا درآمد
توانگریان روایت میکند:
“یک روز که خلبان آلرت پایگاه بودم، آژیر حمله هوایی کشیده شد. خیلی سریع سوار هواپیما شدیم و طبق مشخصات جغرافیایی که رادار بندر امام از موقعیت هواپیماهای دشمن برایمان مشخص کرده بود، به پرواز درآمدیم.”
در آن زمان منصور ستاری با درجه سرگردی، افسر کنترل شکاری رادار بود. او با توجه به فاصله کم هواپیماهای عراقی تا بندر امام، خطر را احساس کرده بود و مرتب به خلبانان تأکید میکرد:
“زود باشید؛ سریع خودتان را برسانید!”
توانگریان نیز در پاسخ میگفت:
“با حداکثر سرعت داریم نزدیک میشویم.”
اما ستاری با اطلاع از موقعیت جنگنده ایرانی و هواپیماهای دشمن، متوجه شد که با سرعت موجود، خلبان ایرانی پیش از رسیدن هواپیماهای عراقی به هدف، به آنها نخواهد رسید و دشمن فرصت خواهد داشت بمبهای خود را بر منطقه تخلیه کند.
پیامی که برای خلبان ایرانی نبود
در همین لحظات، ستاری تصمیم متفاوتی گرفت.
او در “کانال گارد”؛ کانالی که تمام گیرندههای موجود در هوا و زمین امکان دریافت صدای آن را داشتند، به زبان انگلیسی اعلام کرد:
“الان با میگهای ۲۳ دشمن ۱۰ مایل فاصله داری! قبل از آنکه آنها به هدف نزدیک شوند، شما میتوانید آنها را مورد هدف قرار دهید!”
توانگریان میگوید شنیدن صدای ستاری در این کانال برایش تعجبآور بود؛ زیرا در مأموریتها اجازه نداشتند به زبان انگلیسی و در این کانال صحبت کنند. از سوی دیگر، فاصله واقعی هواپیمای او با جنگندههای عراقی بیش از ۳۰ مایل بود.
پس از لحظاتی متوجه هدف ستاری شد؛ این پیام بیش از آنکه برای خلبان ایرانی باشد، برای خلبانان عراقی ارسال شده بود.
ستاری میخواست هواپیماهای دشمن صدای او را بشنوند و تصور کنند جنگنده ایرانی بسیار نزدیکتر از فاصله واقعی به آنها رسیده است.
“هواپیماهای متخاصم را دارم“
توانگریان نیز وارد این بازی شد و در پاسخ، به زبان انگلیسی اعلام کرد:
“هواپیماهای متخاصم را دارم. اولین هواپیمای دشمن را روی رادار هواپیما گرفتهام؛ فاصلهام با آن به ۹ مایل رسید.”
هواپیماهای عراقی که مکالمات را دریافت کرده بودند، بیدرنگ تغییر مسیر دادند و بازگشتند.
توانگریان نیز آنها را تا نزدیکی مرز تعقیب کرد.
او نتیجه آن مأموریت را چنین روایت میکند:
“آن روز با شگرد خوب و بجای شهید ستاری که ناشی از هوش و ذکاوت او بود، هیچ آسیبی به صنایع پتروشیمی و بندر امام وارد نشد.”
این خاطره، روایت یکی از روزهای دفاع از بندر امام و صنایع پتروشیمی ماهشهر است؛ روزی که منصور ستاری در جایگاه افسر کنترل شکاری رادار، با استفاده از همان کانال ارتباطی که دشمن نیز قادر به شنیدن آن بود، اطلاعاتی متفاوت از فاصله واقعی جنگنده ایرانی اعلام کرد و خلبان ایرانی نیز با ادامه این مکالمه، جنگندههای عراقی را به تغییر مسیر واداشت.
شهید سرلشکر منصور ستاری در ۱۵ دیماه ۱۳۷۳، در سانحه سقوط هواپیما در نزدیکی فرودگاه اصفهان، همراه با تعدادی از افسران بلندپایه نیروی هوایی به شهادت رسید.
