“طرح سکوت”؛ ابتکار شهید ستاری برای فریب دشمن در میانه جنگ
“طرح سکوت” یکی از ابتکارهایی بود که در دوران دفاع مقدس با نوآوری شهید سرلشکر منصور ستاری و همراهی همرزمانش به ثمر نشست و در شرایط دشوار جنگ به یاری پدافند هوایی کشور آمد.
از سال ۱۳۶۲ تا پایان جنگ تحمیلی، دورهای بدون وقفه و پرتلاش در زندگی نظامی شهید ستاری رقم خورد. مسئولیتهای او در این سالها، با توجه به شرایط بحرانی کشور، محدودیت تجهیزات و گسترش میدان نبرد، اهمیتی دوچندان داشت.
از والفجر ۸ تا مأموریتی تازه
پس از پایان عملیات والفجر ۸، مسئولیتها و مأموریتهای تازهای در دستور کار قرار گرفت. در این عملیات، سرهنگ منصور ستاری با مدیریت و هدایت رادار بندر امام و بهکارگیری “طرح سکوت”، نقشی مهم در هدایت پدافند هوایی داشت.
شرایط عملیاتی پیچیده بود و سرعت عمل، دقت و کنترل یگانها اهمیت زیادی داشت. ستاری به مدت ۷۵ روز به طور کامل درگیر عملیات فاو بود.
در آخرین روزهای بهار سال ۱۳۶۵ و با دستور مستقیم امام خمینی (ره) مبنی بر ضرورت آزادسازی مهران، مأموریت تازهای برای نیروی هوایی و پدافند هوایی آغاز شد و شهید ستاری بار دیگر در این مسیر نقشآفرین شد.
حرکت از خوزستان به سوی ایلام
ستاری از خوزستان راهی ایلام شد. با توجه به اشغال و ناامن بودن جاده دهلران، مسیر حرکت باید از اندیمشک به پلدختر و سپس از جاده درهشهر به ایلام ادامه پیدا میکرد.
انتقال تجهیزات مهندسی نیز زمانبر بود و مهندسی رزمی نهاجا مسئولیت سنگینی در این زمینه بر عهده داشت.
رشید قشقایی، فرمانده مهندسی رزمی نهاجا، به اتفاق سرهنگ بابایی، سرهنگ ستاری و سرهنگ غلامی از دزفول راهی یکی از سایتهای مهم در ارتفاعات دینارکوه ایلام شدند تا محلهای مرتبط با استقرار را بررسی و هماهنگیهای لازم با سپاه و نیروی زمینی ارتش برای پدافند هوایی انجام شود.
طرحی که در مهران دوباره به کار آمد
طرحهای نوآورانه سرهنگ ستاری که در جریان عملیات والفجر ۸ در سال ۱۳۶۴ به ثمر نشسته بود، در آزادسازی مهران در تابستان ۱۳۶۵ و سپس در نیمه دوم همان سال در خوزستان نیز به کار گرفته شد.
اگرچه محدوده جغرافیایی عملیات محدود بود، وسعت گسترش یگانهای پدافندی نسبت به والفجر ۸ بیشتر شده بود.
در همین دوره، استفاده از درختان برای استتار نیز به عنوان یکی دیگر از طرحهای نوآورانه سرهنگ ستاری به کار گرفته شد و در فریب و انحراف دشمن نتیجه داد؛ طرحی که با عنوان “طرح سکوت” شناخته شد.
همزمانی چند طرح در خوزستان
سرهنگ ستاری با توجه به فراز و نشیبهای ناشی از تحریم، استهلاک تجهیزات آفندی و پدافندی، شرایط دشوار صدور نفت، انتقال جنگ از جنوب کشور به غرب و شمالغرب و همچنین آماده نبودن کامل کارکنان و تجهیزات برای رزم در مناطق کوهستانی و صعبالعبور غرب کشور، همزمان دو طرح را در خوزستان به کار گرفت.
طرح نخست، بهرهگیری از هواپیماهای کوچک و بدون سرنشین بود.
این هواپیماها پیش از پیروزی انقلاب اسلامی برای تمرین تیراندازی در میدان تیر سمنان خریداری شده بودند. ستاری با استفاده از ساخت سکوهای پرواز در سایت هاگ ماهشهر، این هواپیماها را عملیاتی کرد.
سازماندهی موشکهای زمین به زمین
دومین طرح شهید ستاری، پذیرش و سازماندهی موشکهای زمین به زمین ساخت وزارت دفاع و عملیاتی کردن این سامانه به وسیله کارکنان نیروی هوایی ارتش بود.
این طرح در منطقه سهراهی شادگان در خوزستان پیادهسازی شد.
بر اساس این روایت، نخستین شلیک موفق این طرح در دهه اول فاطمیه سال ۱۳۶۶ به سوی عراق و شهر بصره انجام گرفت.
“طرح سکوت” و طرحهایی که در ادامه آن به اجرا درآمد، بخشی از مجموعه ابتکارهای شهید منصور ستاری و همرزمانش در سالهای دفاع مقدس بود؛ ابتکارهایی که در شرایط تحریم، استهلاک تجهیزات، تغییر جغرافیای نبرد و دشواری انتقال امکانات، برای ادامه مأموریتهای پدافند هوایی به کار گرفته شدند.
