در اندیشه نوآوری، حتی در محدودیتها؛ روایت ساخت یک خودروی ایرانی با پیگیری شهید ستاری
شهید سرلشکر منصور ستاری مدتی در اندیشه ساخت یک خودروی سواری در نیروی هوایی بود. به نظر میرسید میخواست با اجرای این طرح نشان دهد که امکان تولید خودرو در داخل کشور وجود دارد و میتوان با تغییر و توسعه مستمر مدلها، از وابستگی به خودروهای خارجی کاست.
این ایده سرانجام به پروژهای عملی تبدیل شد؛ پروژهای که با یک سرباز مبتکر آغاز شد و شهید ستاری تا واپسین روزهای زندگی خود، ساخت آن را از نزدیک دنبال کرد.
وقتی پاسخ “نمیشود” بود
شهید ستاری با همین هدف، فرمانده آمادگاه تعمیر و نگهداری خودرو در نیروی هوایی را مأمور طراحی و ساخت یک اتومبیل کرد. پس از مدتی به او اطلاع دادند که به دلیل نبود امکانات لازم، ساخت خودرو امکانپذیر نیست.
در همان روزها، سربازی به نام “میکائیلی” به آمادگاه نوسازی فرماندهی لجستیکی آمده بود. او در طراحیهای صنعتی ابتکار داشت و چند طرح برای ساخت خودرو تهیه کرده بود.
طرحهای میکائیلی به شهید ستاری نشان داده شد. ستاری پس از دیدن آنها بسیار خرسند شد و بلافاصله برای دیدن این سرباز به کارگاه رفت.
پس از گفتوگویی کوتاه با میکائیلی، همانجا با گچ روی زمین طرحی کشید و نظرات خود درباره ساخت خودرو را برای او توضیح داد.
همان روز وسایل مورد نیاز خریداری شد و ساخت شاسی آغاز شد.
طرحی که روی زمین کارگاه شکل گرفت
صبح روز بعد، وقتی شهید ستاری دوباره به کارگاه آمد، شاسی آماده شده بود. از پیشرفت کار خوشحال شد، اما پس از بررسی شاسی، به یکی از قسمتهای آن اشاره کرد و گفت:
“این مقدار زیادی است؛ باید اصلاح شود.”
با راهنمایی او تغییرات لازم انجام شد. چند روز بعد، موتور در نظر گرفتهشده روی شاسی نصب شد و به ترتیب اکسلهای جلو و عقب، چرخها و سپس صندلی خودرو نیز آماده و نصب شدند.
در همان زمان، نمایشگاه دستاوردهای نیروی هوایی در دانشگاه هوایی برپا بود. شهید ستاری دستور داد خودرو با همان وضعیت نیمهساخته در نمایشگاه به نمایش گذاشته شود.
خودروی نیمهساخته در نمایشگاه دستاوردها
در جریان بازدید امام شهید آیتالله سیدعلی خامنهای از نمایشگاه، شهید ستاری خودرو را به ایشان نشان داد و اعلام کرد که قرار است این خودرو در سال آینده به بهرهبرداری برسد.
کار ساخت ادامه یافت و در یکی از مراحل، مدیرعامل پارسخودرو به دعوت شهید ستاری به کارگاه آمد و خودرو را از نزدیک دید.
پس از بررسی، مدیرعامل پارسخودرو گفت موتور خودرو ضعیف است و چند روز بعد، یک موتور رنو ۵ برای این پروژه هدیه کرد.
با ورود موتور جدید، تغییراتی در شاسی و اتاق خودرو انجام شد تا مجموعه با موتور تازه هماهنگ شود.
پیگیری تا واپسین روزها
شهید ستاری در تمام این مدت، پروژه را از نزدیک دنبال میکرد. مرتب به کارگاه سر میزد و اصرار داشت خودرو تا ۱۹ بهمن، روز نیروی هوایی، آماده شود.
چهارشنبه ۱۴ دیماه ۱۳۷۳ نیز به کارگاه رفت و از ساعت پنج عصر تا یازده شب در کنار نیروهایی ماند که روی خودرو کار میکردند.
فردای آن روز از کیش تماس گرفت و گفت:
“بگویید همه بچهها بمانند، من میآیم…”
اما این دیدار دیگر انجام نشد.
روایت ساخت این خودرو، از طرحی که با گچ روی زمین کارگاه کشیده شد تا پیگیریهای مداوم شهید ستاری برای تکمیل آن، بخشی از تلاش او برای عملی کردن ایدههایی بود که حتی در شرایط محدودیت، امکان ساخت و تولید در داخل کشور را دنبال میکرد.