نصر ماندگار منصور؛ روایت سید محمود یمینی از فرماندهی شهید ستاری
سکان فرماندهی نیروی هوایی در طول تاریخ این نیرو، جز در مواردی نادر، همواره در اختیار خلبانان قرار داشته است؛ اما شهید سرلشکر منصور ستاری، به‌عنوان متخصص کنترل شکاری، استثنایی در این قاعده بود. دانش و تسلط تخصصی او به اندازه‌ای بود که در همایش‌ها و نشست‌های تخصصی، برای هر گروه چنان سخن می‌گفت که مخاطبان، او را از متخصصان همان حوزه می‌پنداشتند.
سید محمود یمینی، فرمانده پیشکسوت پدافند هوایی نهاجا، در روایت خود از شهید ستاری، از فرمانده‌ای سخن می‌گوید که اطلاعات پروازی و دانش تخصصی‌اش، اعتماد خلبانان و کارکنان تخصص‌های مختلف نیروی هوایی را به همراه داشت. فرمانده‌ای که در کنار قاطعیت، از خلق‌وخویی نیکو برخوردار بود و با رفتار منطقی و عادلانه خود، پیش از آنکه بر سازمان فرمان براند، بر دل‌ها فرماندهی می‌کرد.
فرماندهی یک مجموعه بزرگ حتی در شرایط ثبات و آرامش نیز دشوار است؛ اما مدیریت آن در سال‌های پرتلاطم جنگ، مسئولیتی به‌مراتب سنگین‌تر بود.
فرماندهی در سال‌های دشوار
شهید ستاری زمانی مسئولیت فرماندهی نیروی هوایی را برعهده گرفت که ارتش بعث عراق از حمایت قدرت‌های غرب و شرق و انواع تجهیزات پیشرفته برخوردار بود، در حالی که نیروی هوایی ایران حتی برای تهیه قطعات مورد نیاز تجهیزات خود از خارج از کشور با مشکلات جدی روبه‌رو بود.
این محدودیت‌ها، ستاری را از مسیری که برای ارتقای توان رزمی نیروی هوایی در پیش گرفته بود بازنداشت. او با استفاده از ظرفیت متخصصان متعهد نیروی هوایی و برقراری ارتباط نزدیک با دانشگاه‌ها و مراکز صنعتی کشور، مسیر ساخت قطعات مورد نیاز را دنبال کرد. این تلاش‌ها تنها به قطعه‌سازی محدود نماند و با همت متخصصان نیروی هوایی، ساخت هواپیما در نهاجا و پرواز آن در آسمان کشور نیز به ثمر رسید.
ابتکار در پدافند هوایی
پیش از پذیرش مسئولیت فرماندهی نهاجا، ستاری در ستاد کل پدافند کشور خدمت می‌کرد؛ مجموعه‌ای که مسئولیت سیاست‌گذاری و طرح‌ریزی عملیاتی برای سازمان پدافند هوایی ارتش و سپاه را برعهده داشت.
او همراه با شهید سرلشکر خلبان عباس بابایی، با حضور مستمر در جبهه‌های نبرد و استفاده از روش‌های ابداعی و ابتکارات تازه در به‌کارگیری هواپیماها و تجهیزات راداری و موشکی پدافند هوایی، برای افزایش توان رزمی نهاجا و پدافند هوایی تلاش کرد؛ اقداماتی که به سرنگونی شمار زیادی از هواپیماهای مهاجم دشمن انجامید.
خلبانان و کارکنان نیروی هوایی، خاطره این نوآوری‌های عملیاتی را در مناطق نبرد به یاد داشتند. حضور ستاری در سایت‌های موشکی ضدهوایی و مشارکت در جابه‌جایی شبانه تجهیزات برای آماده‌سازی سایت‌ها و اجرای عملیات روز بعد، از جمله تصاویری است که در خاطره نیروهای پدافندی باقی ماند.
آینده‌ای نو به مدد نیروی انسانی
با پایان جنگ، مسیر فعالیت ستاری پایان نیافت. بسیاری از دیدگاه‌های او معطوف به آینده نیروی هوایی بود.
او با حضور در بخش‌های مختلف، شناخت مستقیم مسائل و مشکلات نیرو و استفاده از تجربیات دوران دفاع مقدس، اقداماتی را در زمینه ساختار، آموزش، بهینه‌سازی تجهیزات و بازسازی تأسیسات دنبال کرد و حرکت به سوی تحول را در نیروی هوایی ادامه داد.
یکی از این اقدامات، تأسیس دانشگاه هوایی بود؛ مرکزی که با هدف تربیت افسران متخصص و تأمین نیروی انسانی مورد نیاز آینده نیروی هوایی شکل گرفت. در زمینه آموزش درجه‌داری نیز اقداماتی انجام شد.
تجهیز شبکه پدافند هوایی به سامانه‌های جدید و تقویت بنیه دفاعی کشور نیز از دیگر محورهایی بود که ستاری پیگیری کرد.
آثار فعالیت شهید منصور ستاری را نمی‌توان تنها در چند طرح و پروژه خلاصه کرد. یکی از مهم‌ترین محورهای فعالیت او، حرکت مستمر به سوی توسعه و پیشرفت نیروی هوایی بود. او از فرصت‌های مختلف برای ارائه رهنمودهای سازنده به فرماندهان و مسئولان نیرو و بهبود وضعیت آن استفاده می‌کرد.
آخرین رهنمودهای شهید ستاری در شورای فرماندهان گروه‌های پدافند هوایی، در ۱۵ دی‌ماه ۱۳۷۳ ارائه شد؛ نشستی که به آخرین دیدار صمیمی جمعی از فرماندهان و مسئولان پدافند هوایی با او تبدیل شد.
همان روز، زندگی فرمانده‌ای پایان یافت که بخشی از سال‌های خدمت خود را صرف افزایش توان رزمی، توسعه آموزش، تقویت پدافند و حرکت نیروی هوایی به سوی پیشرفت کرده بود؛ اما آنچه سید محمود یمینی از او روایت می‌کند، نشان از مسیری دارد که آثار آن به همان روز محدود نماند.
یاد شهید سرلشکر منصور ستاری گرامی و راهش پررهرو باد.
