تعمیر در محل جنگافزار؛ ابتکاری برای حفظ زمان در میدان نبرد
تجهیزات پدافندی، سنگین و بزرگاند و جابهجایی آنها همیشه آسان نیست. انتقال یک سامانه از محل استقرار به مرکز تعمیراتی میتوانست روزها یا حتی هفتهها زمان ببرد؛ زمانی که در شرایط جنگ، از دست رفتن آن ممکن بود یک سایت دفاعی را با اختلال جدی روبهرو کند. در چنین شرایطی، شهید منصور ستاری طرح “تعمیر در محل استقرار جنگافزارها” را به اجرا گذاشت؛ ابتکاری که هدف آن حفظ تجهیزات در چرخه عملیاتی و کاهش زمان خارج شدن آنها از مأموریت بود.
وقتی خرابی یک قطعه، یک سایت را متوقف میکرد
تعمیر و نگهداری تجهیزات نظامی، از موشکاندازها و تیربارها تا دیگر سامانههای پدافندی، فرآیندی پیچیده بود. گاه خرابی یک قطعه کوچک و حساس میتوانست عملکرد یک مجموعه بزرگتر را مختل کند و حتی یک سایت دفاعی را از فعالیت بازدارد.
در سالهای دفاع مقدس، این مسئله با محدودیتهای ناشی از تحریم و نبود تجهیزات جایگزین اهمیت بیشتری پیدا کرده بود. تجهیزاتی که برای دوره مشخصی از فعالیت طراحی شده بودند، باید با روشهای مختلف تعمیر و نگهداری، برای مدت بیشتری در چرخه عملیاتی باقی میماندند.
نبود جایگزین نیز باعث میشد حفظ استمرار فعالیت تجهیزات و جلوگیری از خارج شدن آنها از مدار، به یکی از نیازهای مهم نیروهای پدافندی تبدیل شود.
تعمیرگاه به محل استقرار جنگافزار رفت
انتقال تجهیزات سنگین برای تعمیر، علاوه بر دشواریهای فنی و لجستیکی، زمان زیادی میگرفت. در شرایط جنگ نیز نمیشد یک سامانه را برای مدتی طولانی از محل مأموریت خارج کرد و منتظر بازگشت آن ماند.
برای حل این مشکل، سرهنگ منصور ستاری طرحی ارائه کرد که بر اساس آن، تا حد امکان تعمیر جنگافزارها در همان محل استقرارشان انجام شود.
به این ترتیب، به جای آنکه تجهیزات برای هر تعمیر به مراکز دیگر منتقل شوند، نیروهای فنی و امکانات مورد نیاز به محل استقرار جنگافزار میرفتند و عملیات تعمیر در همانجا انجام میشد.
این شیوه، ضمن کاهش استهلاک ناشی از جابهجایی تجهیزات، زمان مورد نیاز برای بازگرداندن سامانهها به چرخه عملیاتی را نیز کاهش میداد؛ عاملی که در شرایط جنگ اهمیت ویژهای داشت.
در امتداد سبکسازی و چابکسازی تجهیزات
طرح تعمیر در محل، در امتداد برنامه سبکسازی و چابکسازی تجهیزات اجرا شد.
منطق این طرح روشن بود: اگر جنگافزار امکان تعمیر در محل داشت، ضرورتی برای جابهجایی آن وجود نداشت؛ اما هنگامی که شرایط عملیاتی انتقال تجهیزات را ضروری میکرد، سبکسازی و چابکسازی باید امکان جابهجایی آنها را در کوتاهترین زمان فراهم میکرد.
اجرای این رویکرد در درگیری جنگافزارهای پدافندی با هواپیماهای دشمن نیز اثر خود را نشان داد. سبکسازی و افزایش قابلیت تحرک تجهیزات، امکان استفاده مؤثرتر از آنها را برای مقابله با حملات هواپیماهای ارتش عراق به مناطق عملیاتی و اقتصادی فراهم میکرد.
در کنار نیروهای فنی و عملیاتی، ستاری نیز تا پایان جنگ بهطور مستمر روند جابهجایی و تعمیر تجهیزات را پیگیری میکرد و در اجرای این طرحها حضور داشت.
طرح “تعمیر در محل جنگافزار” بخشی از مجموعه اقداماتی بود که برای پاسخ به یک نیاز مشخص در میدان جنگ شکل گرفت؛ حفظ تجهیزات موجود، کاهش زمان خارج شدن آنها از چرخه عملیات و استفاده از امکانات در شرایطی که دسترسی به تجهیزات جایگزین با محدودیت روبهرو بود.
شهید سرلشکر منصور ستاری در ۱۵ دیماه ۱۳۷۳، در سانحه هوایی نزدیک فرودگاه اصفهان به شهادت رسید.